Ынсан дурмушында вагт нәме, ондан нәдип пайдаланмалы ве онуң манысы нәме диен соваллар барада ойланып гөрелиң. Улы эждатларымыз гүнлерини, вагт-сагатларыны пейдалы иш этмәге, йөрүш-турушларыны, ахлакларыны гөзел ве илмы дереҗелере етишмек ёлунда сарп этмәге довамлы тайяр ве сергекдилер. Шонуң үчин хем оларың бу гүнлери дүйнкисинден, эртирки гүнлери болса бу гүнкисинден говы ве абзал боларды. Көп угурлы хикмет эелери шейле җогап берйәрлер: «Вагт гылычдыр, эгер сен оны кесмесең, ол сени кесер». Ата-бабаларымыз бу хикметли сөзлере амал эдипдирлер.

Ыслам дининде әхли ыбадатларың өз тертиби, белгиленен гүни ве вагты айратын гөркезилендир. Намаз окамагың өз вагты, роза тутмагың мәлим гүнлери, хаҗ этмегиң гөркезилен мөвсүми, зекат бермегиң шерт эдилен мөхлети ялылар мусулман кишини дурмушда гаты тертип-дүзгүнли ве интизамлы болмага чагыряр. Вагтың ене-де бир хәсиети — ол өтүп гитсе, ызына гайдып гелмейәр. Вагт ынсаның сарп эдйән эсасы маясыдыр (сарпасыдыр). Улы болса-да, ол аздыр. Аз болса-да, берекетли болса — ол көпдүр. Ынсан өз дурмушының хер бир дакыкасындан ве лахзасындан өнүмли хем берекетли пайдаланып, оны говы амаллар этмәге сарп этмелидир.

Абу Барза ал-Аслами (р.а.) роваят эдйәр: Ресулалла (с.а.в.) шейле дийди: «Кыямат гүнүнде бендәниң ики аягы (әдимлери) — өз өмрүни нәмә сарп эденинден, ылмына нәдип амал эденинден, мал-мүлкүни ниреден тапып, нәмә Харчланындан ве беденинде нәмәни башдан гечиренинден сораг эдилмәнкә, еринден гозганмаз». Бу хадысы-шерифден мәлим боляр, хер бир ынсан вагтыны нәдип өтүрйәнлигине, Алла Тагала берген ылмына нәдип амал эдйәнлигине, бу дүнйәде берилен мал-мүлкүни нәмә сарп эдйәнлигине үнс бермелидир. Шонуң ялы-да, өз тенини (беденини) харам ишлерден, зынадан, нешекешликден ве бедене зыян берйән әхли нәрселерден горамалыдыр. Шол бир вагтда, ыслам дининиң таглыматы ялталык, гелеңсизлик, бипервайлык ялы сыясы иллетлерден дашда болмага, хайырлы амаллары этмәге хем-де яшлыгы, саглыгы, байлыгы, бош вагты ве дүнйә дурмушыны ганымат билмәге чагыряр.

Пайгамбарымыз (с.а.в.) биз ымматлара берен маслахатында шейле диййәр: «Бәш нәрсәни бәш нәрседен өң ганымат билиң: гаррылыкдан өң яшлыгы, кеселлемекден өң саглыгы, гарыплыкдан өң байлыгы, бентликден (ишлиликден) өң бош вагтыңызы ве өлүмден өң дирилиги ганымат билиң».

Җемгыетимиздәки әхли адамлар, олар ким болса-да, нәхили дереҗеде болса-да, айратын-да гелеҗегимиз болан яшларымыз, езиз перзентлеримиз алтындан гыммат вагтындан өнүмли пайдаланмалыдыр. Мунуң үчин хер бир киши дурмушдакы өз боржуны чуңңур аңлан ягдайында иш тутмалыдыр. Яшы улы яшулыларымыз, хорматлы ата-энелер перзентлеримизиң тербиесине бипарх болман, олара вагтыны догры, салых ве пейдалы ишлере сарп этмеги өвретмелидирлер.

Алла Тагала битин хамду-сеналар болсун ки, бизиң гөзел юрдумызда парахатчылык  ве асуда заманда яшларымыз үчин ылым-билим месгенлериниң гапылары ачыкдыр. Оларың хүнәр өвренмеклери үчин әхли шертлер дөредилен. Биз яшлары вагты ганымат билип, әхли үнсүни ылым алмага чагырмалыдырыс. Чүнки бу гүнүмиз ве парлак гелеҗегимиз шейле билимли, салахыетли перзентлеримизиң элиндедир.

Ынсан дурмушда өз өңүнде мәлим бир максат гояндыр. Шол максада етишмекде вагтдан ве өз мүмкинчиликлеринден орунлы пайдаланмагы мейиллешдирмек (планлашдырмак) иң догры ёлудыр. Ярадан Алла Тагаладан юрдумыза парахатчылык, асудалык диләп, әхлимизе берлен гымматлы өмүр ве алтындан гыммат вагтымызы ики дүнйә саадаты үчин пейдалы болан ыбадатлара ве согаплы ишлере сарп этмекде өзи медеткәр болсун. Әмин!